Vragen en antwoorden over Handhaving

Wilt u meer informatie wat wij uw organisatie kunnen bieden op handhavingsgebied? Neem gerust contact op met Gert-Jan Schippers.

Gert-Jan Schippers Veiligheid en Handhaving
Gert-Jan Schippers

Tel: 06 11 36 68 47
Stuur een e-mail

Wat kan handhaving betekenen in de aanpak van deze crisis?

Handhaving krijgt ten tijde van crisis een hele specifieke inzet. De verwachtingen van inwoners en van politiek/bestuur zijn veranderd en veranderen continu. Het vraagt om goede afstemming met verantwoordelijk bestuurders en het afstemmen van acties op de verwachtingen van inwoners. Handhaving is actief in de wijken en staat dicht bij de inwoners, ondernemers, verenigingen etcetera. Het aanspreken op het naleven van dringende adviezen en het handhaven op maatregelen is de belangrijkste taak tijdens deze crisis.  

Wat betekent het coronavirus voor de reguliere werkzaamheden van handhaving? 

Het handhaven op de reguliere taken vraagt wat anders van het handhavingsteam. De prioriteit van de inzet van handhaving verschuift naar het brengen van maatschappelijke rust en begrip voor de crisis waar inwoners zich in bevinden. Ons advies is dat de inzet van handhavingscapaciteit verschuift naar het verzamelen van informatie uit de wijk en het aanvoelen van de situatie. Dat wil zeggen dat naleving van de noodverordening prioriteit heeft en de parkeerbon in deze tijd wat minder. Het is essentieel dat het draagvlak van de inzet van handhaving blijft.  

Hoe wordt opgetreden bij overtredingen van de noodverordening? 

Overtredingen van de noodverordening zouden kunnen zijn: er wordt een groot feest gegeven in de wijk, een horecagelegenheid is open of een sportactiviteit gaat door  

Handhavingskader: 

  • Handhaving van dit verbod ligt primair bij de voorzitters van de veiligheidsregio’s.   
  • We controleren of ondernemers, organisatoren en bezoekers vrijwillig uitvoering geven aan het verbod. 
  • Daar waar nodig voert de handhaver een (dwingend) gesprek met de betreffende ondernemer/organisator. 
  • Inzet van bestuurlijke maatregelen is mogelijk. Handhaving van de noodmaatregelen vindt zoveel mogelijk strafrechtelijk plaats. Overtreding is strafbaar gesteld bij artikel 443 Wb v Sr. Daarnaast kan de burgemeester in incidentele gevallen gebruik maken van de normale bestuursrechtelijk sanctiemiddelen , zoals de last onder bestuursdwang of de last onder dwangsom, worden gebruikt om bijvoorbeeld de bepalingen uit de APV te handhaven.    
  • Bij meldingen van samenkomsten met meer dan 100 personen, wordt de  coördinator handhaving in kennis gesteld. Deze neemt contact op met de voorzitter van de veiligheidsregio en adviseert hem of haar over de handhaving die past bij de betreffende casus.   
  • Handhaving gebeurt op basis van gezond verstand, werkt de-escalerend en weegt het doel van haar optreden en de effecten daarvan zorgvuldig tegen elkaar af. De voorzitter van de veiligheidsregio bepaalt, als hoofd van het regionaal beleidsteam, de handhavingsvervolgstappen. 
  • Uitgangpunt is dat de ondernemer/organisator wordt aangesproken en de overtreding wordt in samenwerking met de politie beëindigd, dan wel de samenkomst niet door laat gaan.  
  • Uitgangspunt is dat een (dwingend) gesprek voldoende is en dat handhaving zeer terughoudend optreedt bij het overgaan tot ontruiming en/of aanhouden van (grote groepen) personen door politie.   
  • Maak afspraken met elkaar over hoe je effectief toezicht op maatregelen van de noodverordening vorm geeft.

Is er een handelingskader voor het handhaven van de noodverordening?

In samenwerking met de VNG en diverse gemeenten hebben wij een handelingskader opgesteld. Dit handelingskader is een advies aan gemeenten en wordt dus niet opgelegd. Naast het handelingskader hebben wij ook de instructie voor het gebruik van feitcode D526 en een voorbeeld pv toegevoegd. Het handelingskader wordt zeer binnenkort uitgebreid met een aantal voorbeeldcasussen, zodat ook concreet gemaakt kan worden hoe te handelen. Ook wordt er een instructie voor de inzet van de handhavers toegevoegd.

Betekent het verbod van artikel 2.2. (Niet in acht nemen veilige afstand) dat je niet meer met drie mensen in een auto mag zitten?

Ja, dit betekent dat er in een (normale) auto maximaal twee personen mogen zitten, omdat het in een (normale) auto niet mogelijk is om 1,5 meter afstand tot elkaar te bewaren. Drie of meer personen in één (normale) auto is dus niet toegestaan. Voor een gezin is dat anders: gezinsleden vallen onder de uitzondering ‘personen die een gezamenlijke huishouding vormen’. Voor de veiligheidsregio’s die het verbod van dit artikel (2.2) hebben beperkt tot de publieke ruimte kan het verbod in auto’s niet gehandhaafd worden, omdat auto’s geen publieke ruimte zijn.

Artikel 2.2. Niet in acht nemen veilige afstand

  1. Het is verboden zich in een groep van drie of meer personen op te houden zonder tot de dichtstbijzijnde persoon in die groep en andere personen een afstand te houden van ten minste 1,5 meter.

De regering heeft geadviseerd om niet meer dan 3 personen van buiten toe te laten in je huis. Met andere woorden: verjaardagsfeestjes met een volle kamer mogen niet meer. Mogen de politie en de Boa’s de woning betreden om hiertegen op te treden?

Allereerst zal het advies van de regering als een verbod in de noodverordening moeten worden opgenomen. Een dergelijk verbod kan een schending van het grondwettelijke recht op privacy (art 10 Grw) opleveren, maar lijkt in de huidige omstandigheden wel te rechtvaardigen.
Vervolgens zullen politieambtenaren en gemeentelijke toezichthouders (boa’s) in de noodverordening met het toezicht daarop zijn belast.
Vervolgens zal er door de gemeenteraad op grond van art 149a Gemwet een verordening moeten zijn vastgesteld waarin de mogelijkheid tot binnentreden (tegen de wil van bewoners) bij de handhaving van noodverordeningen is geregeld. De meeste gemeenten hebben die vastgesteld.

Als dit allemaal formeel is geregeld kunnen politieambtenaren en boa’s een woning betreden om toezicht te houden op de bepalingen van de noodverordening. Wel moeten de vereisten van de Algemene Wet op het binnentreden worden opgevolgd (machtiging van de burgemeester). Alleen in zeer spoedeisende gevallen kan van dit laatste worden afgezien.

Bestuurlijke handhaving van de noodverordening. Is dat mogelijk?

De voorzitter van de Veiligheidsregio’s is niet bevoegd om met de reguliere bestuursrechtelijke handhavingsmogelijkheden (last onder bestuursdwang en last onder dwangsom) op te treden tegen overtredingen van de noodverordening; simpelweg omdat die bevoegdheden niet in de Wet veiligheidsregio’s zijn opgenomen. Alleen de openbare orde bevoegdheden komen aan de voorzitter toe.

De burgemeester is in dit geval helemaal niet tot handhaving van de noodverordening bevoegd omdat deze niet door hem is vastgesteld.

Bestuursrechtelijke handhaving van noodverordeningen die zijn vastgesteld door de voorzitter van de Veiligheidsregio lijkt dus niet mogelijk.

Uiteraard is de burgemeester wel bevoegd om op te treden met bestuursrechtelijke middelen tegen overtredingen van reguliere verordeningen zoals de APV.

Moeten de zaken in de beauty-branche ook sluiten en hoe hierop te handhaven?

 

  • Er is vanuit de regering of het RIVM geen harde uitspraak gedaan over het verplicht sluiten van kappers, schoonheidsspecialisten en pedicuren. De branche-organisaties van kappers, schoonheidsspecialisten en pedicuren hebben hun leden op 16 maart wel opgeroepen om hun verantwoordelijkheid te nemen en de zaak te sluiten vanaf 17 maart.
  • Er is op 17 maart dus nog geen verplichting vanuit de overheid of het RIVM dat dergelijke zaken gesloten moeten zijn.
  • Mocht u hierover vragen krijgen vanuit ondernemers ga met ze in gesprek wat ze van de gemeente verwachten.
  • Geeft u de handhavers een duidelijk handelingskader mee, bijvoorbeeld ga met de ondernemer in gesprek.
  • Vragen van bewoners kunt u doorverwijzen naar de landelijke pagina’s.

 

Wat doen handhavers bij inzet situaties besmetting coronavirus (eigen veiligheid)?

Handhavers hebben een taak in de openbare ruimte. In principe vindt er dus geen inzet plaats in een woning of een niet-publieke ruimte. Verder geldt om de adviezen van het RIVM op te volgen. Dit betekent geen fysiek contact en het houden van gepaste afstand. Houdt waar mogelijk ook afstand onderling tussen collega handhavers. Extra aandacht is nodig als er iets van burgers moet worden aangepakt. Draag handschoenen waar mogelijk. Latex handschoenen voldoen, maar ook de werkhandschoenen die veel handhavers gebruiken zijn geschikt.

Verder adviseren wij om een aanhouding te voorkomen. Mocht een noodzakelijke aanhoudingssituatie zich  toch voordoen, dan is het verstandig om een aanhoudingsprocedure te doen waarin de handhaver het gevaar van een worsteling poogt te voorkomen.

Moeten handhavers uitgerust worden met mondkapjes?

Gezien de grote tekorten bij de zorg voor dit soort beschermingsmiddelen is ons advies om dit niet te doen. Bij verdenking van coronabesmetting bij burgers of risicovolle inzet is het advies om de politie in te zetten. Zij zijn in staat om de beschermingsmiddelen te regelen en hebben ook de middelen om de mondkapjes ook daadwerkelijk geleverd te krijgen.

 

Wat te doen bij burgers die (dreigen te) spugen/hoesten naar handhavers?

Op deze strafbare handeling staat een behoorlijke (cel)straf. Vraag backup van de politie en laat hen over gaan tot aanhouding. Noteer de persoonsgegevens of het kenteken(s) en probeer de confrontatie uit de weg te gaan.

 

Hoe kan je als handhavingsorganisatie tijdens deze crisis blijven voldoen aan de verwachtingen van inwoners? 

Het belangrijkste in deze crisis in dat je laat zien dat je er als handhaving echt voor de inwoners bent. Inwoners verwachten hulp van de overheid en handhaving speelt hier een essentiële rol in. Dit betekent dat je zichtbaar en aanspreekbaar bent in de wijk en rekening houdt met de situatie waarin inwoners zich bevinden. Dat wil zeggen: een luisterend oor bieden, geduld hebben en duidelijk zijn waar nodig 

Is handhaving een cruciaal beroep zodat kinderen naar de nood(kinder)opvang kunnen?

In onze beleving wel. Juist nu is het omwille van maatschappelijke rust van belang om handhavers op straat te hebben. Daarnaast zijn de handhavers een belangrijke informatiebron voor de crisisteams in het kader van Corona, omdat zij informatie leveren wat er ‘leeft’ op straat. Ook zijn zij in staat om een oogje in het zeil te houden als het gaat om kwetsbare inwoners. Inzet van handhavers is nodig om de samenleving draaiende te houden. Als laatste en niet de onbelangrijkste zijn de handhavers in veel noodverordeningen aangewezen als toezichthoudende partij.

Sterk op inhoud
Jarenlange ervaring
Veelzijdig team
Duurzame verandering

Wie zijn de professionals van AVH?