Hoe pakt uw gemeente mensenhandel aan? Vijf stappen naar een effectieve aanpak

'Het aanpakken van deze complexe problematiek vraagt om een gemeente die weet wat er precies speelt in de gemeente en die vooral weet welke partners het beste ingezet kunnen worden.'

Uitbuiting en mensenhandel komen helaas veelvuldig in Nederland voor en is overal om ons heen. Denk aan de misstanden en seksuele uitbuiting op het Zandpad in Utrecht wat resulteerde in een sluiting van de woonboten[1]. Of criminele- en arbeidsuitbuiting wat aan het licht kwam bij het aspergesteken in Someren, Noord-Brabant[2].

Gemeenten zijn aan zet om deze problematiek aan te pakken. Zij zijn verantwoordelijk voor de zorg en opvang van slachtoffers van mensenhandel. Door hun aanwezigheid in de wijken en de bredere mogelijkheden om achter de voordeur te komen, kunnen zij slachtoffers signaleren en met gemeentelijke bevoegdheden daders aanpakken. Toch blijkt uit onderzoek van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel dat ruim 95 procent van de gemeenten geen specifiek beleid tegen mensenhandel heeft. Daarnaast zijn medewerkers niet getraind in het herkennen van signalen. In 35 procent van de gemeenten heeft men geen idee of mensenhandel voorkomt. Hoe kleiner de gemeente, hoe vaker het aan zicht ontbreekt en dat terwijl mensenhandel niet alleen in grote steden voorkomt. Gemeenten hebben een regierol in de aanpak uitbuiting en mensenhandel. Hoe staat het met de aanpak in uw gemeente? In dit artikel heb ik vijf stappen geformuleerd om de aanpak vorm te geven.

VIJF STAPPEN VOOR EEN EFFECTIEVE AANPAK VAN MENSENHANDEL


1.   Signaleren
Dit start bij het herkennen van mensenhandel in de wijken en buurten. Als medewerkers weten waar zij op moeten letten, kan mensenhandel worden herkend. Hierdoor kunnen slachtoffers worden beschermd en kan er in verdere samenwerking met ketenpartners een duurzame oplossing gezocht worden (gemeente als signaleerder).

2. Verbinden
Een volgende stap is het verbinden van de actoren met verschillenden expertises in het veld. Juist door alle organisaties met elkaar te verbinden, is het makkelijker om informatie met elkaar te delen en een aanpak te bedenken en uit te voeren. Op deze manier kan een integrale aanpak worden gevormd, waarbij de gemeente aanpak met andere partijen is afgestemd (gemeente als verbinder).

3 & 4. Opmaken beleid & Regisseren
Bij het vormen van deze integrale aanpak is het van belang dat gemeenten het beleid opmaken. Dit is de volgende stap. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het maken van veiligheidsbeleid en voeren daarover zelf de regie. Door de rol als verbinder heeft de gemeente het beste overzicht en alle instrumenten om duurzame plannen op te stellen. Als neutrale partner kan de gemeente ook de ketenpartners aansturen in het uitvoeren van het beleid (gemeente als beleidsmaker en regisseur).

5. Zorgdragen
Als laatste stap moet de gemeente in zorg en opvang voor de slachtoffers van mensenhandel voorzien. Dit kan door het inzetten van zorgcoördinatoren, organiseren van opvanglocaties of het opzetten van een uitzetprogramma. De gemeente is verplicht om financieel en organisatorisch verantwoordelijk te zijn voor deze zorg (gemeente als zorgdrager).

GEMEENTE, KOM IN ACTIE
Mensenhandel is een vorm van criminaliteit dat niet makkelijk zichtbaar is en waar burgers van de gemeenten vaak helemaal geen last van lijken te hebben. Lange tijd is in Nederland deze vorm van ondermijning vooral gezien als georganiseerde misdaad. De criminaliteit is steeds minder zichtbaar geworden, terwijl de impact op de samenleving groter wordt. Deze verandering van perspectief op ondermijning heeft ook invloed op de ontwikkeling van mensenhandel. Landelijk is er steeds meer aandacht voor deze vorm van ondermijnende criminaliteit gekomen. Zo is er afgelopen jaren meer bewustwording gecreëerd met het voorstellen van de Wet regulering prostitutie (Wrp) in de Tweede en Eerste Kamer. Ook is de aandacht voor mensenhandel buiten de seksindustrie gegroeid. Desondanks daalt het aantal slachtoffers nauwelijks.

Het is de hoogste tijd voor gemeenten om in actie te komen. Het aanpakken van deze complexe problematiek vraagt om een gemeente die weet wat er precies speelt in de gemeente en die vooral weet welke partners het beste ingezet kunnen worden. Adviesbureau voor Veiligheid & Handhaving heeft kennis van deze ondermijnende criminaliteit en kan uw gemeente helpen bij het zoeken naar verbinding tussen de verschillende actoren in het veld, het formuleren van beleid of het implementeren ervan. Daarnaast trainen wij uw medewerkers in het herkennen van signalen.

Samen met uw gemeente kijken we graag naar wat u nodig heeft in de aanpak van mensenhandel. Meer informatie of verder doorpraten over de problematiek mensenhandel in uw gemeente? Neem dan contact  op met Carmen Schraven via carmen@veiligheidenhandhaving.nlof 06-48477026.

[1]https://www.bndestem.nl/overig/utrecht-sluit-seksboten-wegens-mensenhandel~a3dfd685/
[2]https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/-90-uur-asperges-steken-onder-erbarmelijke-omstandigheden-~b0b9986c/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F