Aanpak straatintimidatie: focus op preventie

Straatintimidatie komt veel voor in Nederland. Denk aan naroepen, uitschelden en de weg belemmeren. AVH stelt een plan van aanpak op voor Zaanstad gericht op voorlichting en preventie.

De UN Women vraagt 16 dagen lang gericht aandacht voor actie tegen gender gerelateerd geweld. Dit is de periode tussen de International Day for the Elimination of Violence against Women (25-11) en de Dag van de mensenrechten (10-12). Een goed moment om de aanpak van (seksuele) straatintimidatie op de agenda te zetten. Recentelijk zijn de gemeente Rotterdam, Amsterdam en Utrecht in het nieuws geweest over dit onderwerp. Het aanpakken van straatintimidatie door te handhaven op grond van de APV is lastig gebleken. Er moet namelijk sprake zijn van een heterdaad. Om deze reden zet de gemeente Zaanstad in op preventie en voorlichting over dit thema.

Wat is straatintimidatie?

Straatintimidatie kent vele verschijningsvormen en kan op iedereen gericht zijn. Het komt voor in de openbare ruimte zoals op straat, rondom het openbaar vervoer en in het uitgaansgebied. Het is een breed, subjectief begrip waar vele uitlatingen en gedragingen onder kunnen vallen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geeft de volgende begripsomschrijving:

‘Intimiderend gedrag op of aan de straat, waardoor mensen in hun vrijheid of persoonlijke levenssfeer worden aangetast.’

Hierbij kan je denken aan: lastigvallen, uitschelden, nasissen, naroepen, de weg belemmeren of zelfs betasten. Van seksuele straatintimidatie spreek je wanneer de uitlating of gedraging een seksuele ondertoon heeft en/of gericht is op de andere persoon omwille van zijn of haar geslacht.

Straatintimidatie komt veel voor

Uit Europees onderzoek blijkt dat 73% van de vrouwen wel eens te maken heeft gehad met (seksuele) straatintimidatie. Uit onderzoek in Amsterdam blijkt dit percentage onder jonge vrouwen nog hoger te liggen namelijk 83%. Straatintimidatie komt dus veelvuldig voor en zeker niet alleen tijdens het uitgaan in de grote stad. Ook richt dit gedrag zich niet alleen op vrouwen maar ook op leden van de LGBT+ community en in mindere mate op mannen. Straatintimidatie kan een zeer negatief effect hebben op het veiligheidsgevoel. Het kan leiden tot aanpassingen van gedrag zoals anders kleden of het vermijden van locaties. Dit past niet in een land waar verdraagzaamheid en vrijheid belangrijke waarden zijn.

Aanpak: onderzoek, voorlichting en preventie

Voor de gemeente Zaanstad stellen we daarom momenteel een plan van aanpak tegen straatintimidatie op. De focus ligt hierbij op preventie en voorlichting. Het startsein wordt gegeven op 25 november 2019 met het ondertekenen van de intentieverklaring Safe Streets een initiatief van UN Women. Met het ondertekenen van deze verklaring laat de burgemeester weten zich actief in te zetten tegen straatintimidatie van vrouwen en meisjes.

Straatintimidatie aanpak veiligheid en handhaving
In Zaanstad werd op 25 november de intentieverklaring van Safe Streets getekend door de burgemeester.

Om de problemen rondom veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte aan te pakken richt het plan van aanpak zich op drie onderdelen: onderzoek, voorlichting en preventie.

Allereerst onderzoeken we waar straatintimidatie voorkomt door politie-informatie te verzamelen en wijkschouwen te organiseren. Tijdens een wijkschouw kijken we samen met burgers en professionals zoals politie en handhaving naar de inrichting van een wijk en geven burgers aan op welke plekken zij zich onveilig voelen. Tegelijkertijd start er een voorlichtingscampagne. Hierin staat bewustwording centraal en worden burgers opgeroepen incidenten te melden om zo meer informatie te verzamelen. De campagne zetten we ook actief uit op social media (Zie filmpje over straatintimidatie op Facebook: Video straatintimidatie Zaanstad). We gebruiken de resultaten van de wijkschouw, de politiegegevens en meldingen van burgers om preventieve maatregelen te kunnen nemen. Bijvoorbeeld door aanpassingen te doen aan de fysieke ruimte zoals het plaatsen van meer verlichting en het snoeien van bebossing.

Aan de slag

Ook aan de slag met de aanpak van straatintimidatie in uw gemeente? Voor meer informatie neemt u contact op met Daphne Snijders of bekijk welke diensten we nog meer bieden op het gebied van veiligheid en handhaving.