De integrale boa: schaap met vijf poten?

Artikel over integrale handhaving en wat dat betekent voor het kwaliteitsniveau van handhavers.

De afgelopen jaren hebben boa’s steeds meer taken gekregen. Ook zijn bevoegdheden verruimd. De vraag om meer taken en bevoegdheden is dagelijks aan de orde. De conclusie is duidelijk: we vragen steeds meer van de boa’s. Ook vragen we van boa’s dat zij hun taken professioneel en in samenhang kunnen uitvoeren. We vragen dus om integrale boa’s. Maar wat verstaan we nu onder integrale handhaving? In dit artikel ga ik in op integrale handhaving en wat dat betekent voor het kwaliteitsniveau van handhavers.

EENVOUDIGE EN COMPLEXE HANDHAVINGSTAKEN

Integraal handhaven kunnen we duiden aan de hand van enerzijds integrale taakuitvoering en anderzijds integrale aanpak van leefbaarheidsvraagstukken. Hier ligt een relatie met de taken die handhavers uitvoeren.

  • Eenvoudige taken zijn enkelvoudige taken met als doel het nalevingsgedrag te bevorderen bij inwoners. Voorbeelden hiervan zijn: handhaving op honden, afval, fietsen, wildplassen en parkeren. Van handhavers mag verwacht worden dat zij taken ‘integraal’ kunnen uitvoeren. Hieronder verstaan we dat een handhaver in staat is om meerdere te handhaven situaties op een juiste wijze kan afhandelen.
  • Daarnaast zijn er complexe taken, zoals: overlast door jeugdgroepen, ondermijning, drank en horeca. Dit zijn taken waarbij afstemming nodig is met partners op leefbaar en veilig en die vaak bestuurlijke aandacht hebben. Naarmate handhaving meer complexe taken oppakt, neemt de noodzaak tot afstemmen voor een integrale aanpak toe. Van de handhaver verwachten we daarbij dat deze kijkt naar onderliggende problematiek, verbanden legt en samenwerkt met relevante partners bij de aanpak.

‘Er wordt een steeds groter beroep gedaan op het handhaven van complexe handhavingszaken die noodzaken tot integraal afstemmen met partners’

DEFINITIE INTEGRAAL HANDHAVEN

We definiëren het begrip ‘integraal handhaven’ als volgt: ‘Integraal handhaven omvat het afstemmen van activiteiten met betrekking tot de veilige leefomgeving binnen de verschillende schakels van de leefbaarheid- en veiligheidsketens.’

Afstemming vindt daarbij plaats over:

  • Informatie- en risicogestuurde prioriteitstelling op leefbaar- en veiligheidsvraagstukken. Informatie van handhaving en ketenpartners wordt verzameld voor analyse en duiding. Zie ook mijn artikel over ‘informatiegestuurd handhaven’.
  • Plannen van aanpak opstellen, uitvoeren, evalueren en het verantwoorden van resultaten en effecten.
  • De rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de betrokkenen bij de aanpak, waaronder de handhaver.
  • (Effecten van) beleidsmaatregelen. Met kennis van de openbare ruimte en de wijkproblematiek is de handhaver in staat om de consequenties van beleid aan te geven.

Deze afbeelding maakt inzichtelijk wat ‘integraal handhaven’ betekent voor de dagelijkse werkzaamheden van de handhaver.

‘Handhavers die complexe taken uitvoeren zijn breed opgeleid op inhoud en op communicatieve en adviesvaardigheden en handelen vanuit inzicht en overzicht.’

COMPLEXE HANDHAVING VEREIST KWALITEIT

In de praktijk hebben handhavingsorganisaties een beperkt aantal handhavers en beperkte (financiële) middelen. De kennis en vaardigheden van de individuele handhavers verschilt sterk. Gemeenten maken daarom keuzes over de inzet van hun boa’s. Boa’s krijgen ‘taakaccenten’.

Ik pleit ervoor om handhavers die complexe handhavingstaken uitvoeren volledig op te leiden voor de integrale taakuitvoering. Waar jeugdgroepen escaleren is geregeld sprake van ondermijnende activiteiten. Waar de DHW niet op orde is, is soms meer aan de hand. Daarbij zit handhaving vaak met dezelfde ketenpartners aan tafel bij de aanpak van leefbaarheidsvraagstukken. Dit vraagt om handhavers die breed opgeleid zijn, inzicht en overzicht hebben en beschikken over communicatieve vaardigheden.

SCHAAP MET VIJF POTEN?

Is het realistisch om van een boa te vragen om alle handhavingstaken in de openbare ruimte uit te voeren, daarbij de juiste strategie toe te passen, te beschikken over alle bevoegdheden, (over)zicht te hebben op alle leefbaarheidsvraagstukken in de wijk en in staat te zijn om de adviesrol op te pakken? Ja, dat dient wel het uitgangspunt te zijn bij het uitvoeren van complexe handhavingstaken.

Tegelijkertijd zien we dat een aantal handhavers daar nog niet aan toe is of het gewenste kwaliteitsniveau niet zullen halen. Deze handhavers kunnen zich prima richten op de uitvoering van eenvoudige taken. Voor de uitvoering van de eenvoudige handhavingstaken is een ander kwaliteitsniveau nodig: minder brede kennis en een ander niveau aan vaardigheden.

ONTWIKKEL VAKMANSCHAP HANDHAVERS

Door echter bewust om te gaan met de mogelijkheden en beperkingen van de handhavers zijn handhavingsorganisaties in staat om te werken aan de kwaliteit van de integrale handhaver. Dat vereist allereerst visie, vervolgens training, coaching en begeleiding.

Bij het ontwikkelen van de kwaliteit van uw handhavers zijn de volgende vragen relevant:

  • Welke kwaliteit handhaver is nodig voor het uitvoeren van eenvoudige taken en welke voor complexe taken?
  • Welke kennis en vaardigheden zijn nodig om de eenvoudige en de complexe taken uit te kunnen voeren?
  • Wat is er vervolgens voor nodig om zicht te krijgen op de kwaliteit van uw handhavers?
  • Met welke opleidingen en trainingen ondersteunt u uw handhavers om op het gewenste kwaliteitsniveau te komen?
  • Op welke wijze borgt u dat de uitvoering integraal plaatsvindt binnen en buiten uw handhavingsorganisatie?

‘de effectiviteit van handhavingsorganisaties is vooral afhankelijk van het vakmanschap van handhavers, zowel op kennis als op vaardigheden.’

Wilt uw weten waar u staat met uw handhavingsorganisatie en welke verbeterstappen u kunt nemen? Hiervoor is de Ontwikkelscan Handhaving ontwikkeld. Met de ontwikkelscan kijken we, naast taakvolwassenheid, naar informatiegestuurd handhaven, resultaatgerichtheid, sturing, teamvolwassenheid en de handhavingsstrategie. We kijken daarbij in welke ontwikkelingsfase uw organisatie zit. Daarbij adviseren we u over de vervolgstappen om te komen tot verdere professionalisering van uw handhavingsorganisatie.

MEER INFORMATIE

Neem voor meer informatie over integrale handhaving en/of de ontwikkelscan contact op via info@veiligheidenhandhaving.nl of  085 – 401 64 09.