Gemeentelijk cameratoezicht en AVH

In dit artikel kijken we naar gemeentelijk cameratoezicht. Specifiek naar de invulling die gemeenten hieraan geven. AVH kan samen met Eye-D Security Experts ondersteuning bieden.

Cameratoezicht is inmiddels niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. Op elke hoek van de straat hangt of staat er wel één. In televisieprogramma’s De Meldkamer en Opsporing Verzocht zien wij cameratoezicht voorbijkomen en dagelijks wordt er wel iets over geschreven. Er zit echter een verschil tussen camera’s in/aan woningen en ondernemingen en gemeentelijke camera’s (camera’s die de openbare ruimte in beeld brengen). Particuliere camera’s zijn uitsluitend bedoeld voor het filmen van privé eigendommen. Het is dus verboden om andermans eigendommen te filmen. Terwijl gemeentelijk cameratoezicht juist geplaatst wordt om de openbare ruimte in de gaten te houden en daarmee een publieke functie vervult. In dit artikel kijken we naar gemeentelijk cameratoezicht en dan specifiek naar de invulling die gemeenten hieraan geven.

Waar ligt de basis van gemeentelijk cameratoezicht?

Gemeentelijk cameratoezicht heeft betrekking op de wettelijke taak van de (lokale) overheid om de openbare orde te handhaven. Het is gebaseerd op de Gemeentewet (art. 151c), de Politiewet en de Wet politiegegevens. Hierin staat dat het doel van gemeentelijk cameratoezicht het handhaven van de openbare orde is. Gemeentelijk cameratoezicht mag je echter niet zomaar plaatsen. Het is één van de zwaarste middelen om in te zetten in de strijd tegen overlast en criminaliteit. De inbreuk op de privacy van de betrokkenen is dermate groot dat er gedegen onderzoek nodig is om te bepalen of het wel aan de eisen voldoet. Hierbij gaat het om de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit.

Proportionaliteit:
Proportionaliteit houdt in dat het middel (cameratoezicht) in verhouding moet staan tot de geconstateerde criminaliteit en overlast. Op het moment dat er geen sprake is van criminaliteit en/of overlast mag er dus ook geen gemeentelijk cameratoezicht worden ingezet.

Subsidiariteit:
Bij subsidiariteit kijkt men of er lichtere middelen zijn om het doel te bereiken. Is er binnen de gemeente alles gedaan om de overlast en criminaliteit te beperken?

Naast bovengenoemde eisen moet de gemeente ook een Data Protection Impact Assessment (DPIA) opstellen. In art. 35 van de AVG is een DPIA verplicht gesteld voor verwerkingen van persoonsgegevens die een hoog risico voor de rechten en vrijheden van personen opleveren. Grootschalige verwerkingen en/of stelselmatige monitoring van openbaar toegankelijke ruimten met camera’s, webcams of drones vallen hieronder. Ook is het nodig om mensen op de hoogte te brengen van het feit dat cameratoezicht aanwezig is en mag de gemeente in beginsel geen camera’s inzetten met gezichtsherkenning.

Drie functies van gemeentelijk cameratoezicht

Gemeentelijk cameratoezicht kent een drietal functies:

  • Proactief: het tijdig signaleren van dreigende veiligheidsproblemen waardoor snelle politiereactie kan volgen. Kanttekening hierbij is dat dit valt of staat met de manier waarop er live wordt uitgekeken. Wanneer men dit niet op de juiste ‘professionele’ manier doet, valt deze functie weg.
  • Repressief: Opsporing; de beelden kan men gebruiken voor het verzamelen van daderinformatie. Dit is alleen mogelijk als de camera’s en waarnemingstechnieken van hoge kwaliteit zijn.
  • Preventie van overlast en criminaliteit: dit is tot op heden niet onomstotelijk bewezen. De camera’s moeten in ieder geval zichtbaar aanwezig zijn en het moet bekend zijn bij de bezoekers (bijvoorbeeld door het plaatsen van borden).

Benut als gemeente cameratoezicht optimaal

In de praktijk zien wij dat men het implementeren en daardoor optimaal benutten van cameratoezicht lastig vindt. Vaak geeft een gemeente veel geld uit om het te implementeren, maar doet er vervolgens weinig tot niets mee. Dit is zonde omdat het middel veel kan opleveren (mits het goed wordt gebruikt).

Afgelopen maanden hebben wij daarom veelvuldig gesprekken gevoerd met Aart Beukers van Eye-D Security Experts bv. Hij is de expert op het gebied van cameratoezicht. Zijn specialiteiten zijn de organisatie van publiek cameratoezicht, wet- en regelgeving, videotechnieken, coaching en begeleiding van operationele meldkamertoepassingen in openbaar en semi-openbaar gebied. De gesprekken hebben tot een samenwerking geleid, waarbij wij gemeenten gaan ondersteunen bij het verder optimaal benutten van cameratoezicht.

Samenwerking Eye-D Security Experts en AVH

Samen kunnen Eye-D Security Experts en AVH het gemeentelijk cameratoezicht evalueren (aansluitend bij de wettelijke eis dat dit eens in de vier jaar gebeurt). Daarnaast kunnen wij het proces binnen de gemeente in kaart brengen. We kijken op welke punten er geoptimaliseerd kan worden (daarbij kijken wij ook naar het efficiënt gebruik van cameratoezicht en maken wij de koppeling met de uitkijkcentrale). Daarnaast kunnen wij ondersteuning bieden bij de aanschaf en vervanging van de camera’s.

Cameratoezicht in uw gemeente?

Voor meer informatie omtrent cameratoezicht en de diensten die wij kunnen leveren kunt u contact opnemen met Gert-Jan Schippers: gert-jan@veiligheidenhandhaving.nl of 06 11 36 68 47. Hij gaat graag met u in gesprek over cameratoezicht in uw gemeente en de mogelijkheden.