Handhaving online: de digitale (wijk)boa

Er werd tijdens een online bijeenkomst met het Ministerie van Justitie en Veiligheid onder andere gesproken over handhaving online. Welke overwegingen zijn er voor een gemeente om online te gaan en waar is nog onderzoek nodig?

In januari kwamen beleidsmedewerkers van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en medewerkers uit de praktijk omtrent gemeentelijke handhaving online samen. Het onderwerp van gesprek was de strategiekaart opgesteld door de beleidsmedewerkers voor de Directie Veiligheidsbeleid. De focus lag hierbij op de (toekomstige) ontwikkelingen in het domein, de betrokken partners en de rol van het directie Veiligheidsbeleid. 

Tijdens deze zogenaamde ‘digitale wijksafari’ presenteerden leden van vijf verschillende werkgroepen van de strategiekaart hun ideeën met betrekking tot de wijk. De vijf thema’s waren:  

  • Een goed geëquipeerd bestuur voor de veiligheidsopgave; 
  • Gemeentelijke handhaving; 
  • Sociale cohesie, veilige wijken en gebiedsontwikkeling;   
  • Criminaliteit tegen en met het bedrijfsleven, rol bestuur en bedrijven binnen aanpak ondermijning; 
  • Rol bestuur en bedrijven in het bredere cybervraagstuk. 

Vanwege haar expertise en landelijk netwerk is AVH benaderd om bij een van deze groepen aanwezig te zijn. Deze richtte zich op online handhaven binnen gemeenten en de bijbehorende uitdagingen en belemmeringen. Vanuit AVH nam Ralph Gesink deel. Hieronder volgt een kort verslag van dit interessante onderwerp. 

DE DIGITALE (WIJK)BOA 

Onze samenleving bevindt zich al lang niet meer alleen op straat, maar ook in de digitale wereld. Is het nog steeds effectief als we alleen op straat zijn of is het ook verstandig dat we in de rol van digitale (wijk)boa ons in de digitale wereld bevinden? De wijkboa is de ‘thermometer van de wijk’. Hij of zij sluit aan bij overleggen en is het aanspreekpunt voor inwoners van de wijk. De wijkboa toetst, monitort en koppelt terug. Als de (wijk)boa online gaat kan hij of zij een grotere groep burgers bereiken. Het is mogelijk om een persoonlijke verbinding met de inwoners te maken, waardoor drempels lager worden. De digitale (wijk)boa kan online inzicht geven in zijn werk, is makkelijker te benaderen en kan nog beter dingen signaleren en verbinden. 

 Kies je als gemeente voor online handhaven, dan is het belangrijk om het volgende in overweging te nemen:  

  • Op welke wijze ga je digitaal? Op wijkniveau, gemeentelijk niveau of juist vanuit het perspectief van communicatie in plaats van handhaving? 
  • Hoe vul je de rol van de digitale (wijk)boa in? Waar heeft de burger behoefte aan? Ga je vloggen, begeef je je vooral op de socialmediakanalen en beantwoord je berichten? Doe je ze allebei?  
  • Hoe manage je verwachtingen van de burgers omtrent berichtgeving? Wat wordt er wanneer online gezet? 
  • Hoe werk je goed samen met partners die ook online zijn en berichten plaatsen, zoals politie en jongerenwerkers? 
  • Hoe ga je om met verkeerde beeldvorming bij burgers? Denk hierbij bijvoorbeeld aan een protocol voor het plaatsen en reageren op berichten;  
  • Hoeveel tijd wil en kan je als gemeente hierin investeren? 

MAASTRICHT EN ROOSENDAAL ONLINE 

Een voorbeeld is de aanpak van de gemeente Maastricht. Door het maken van vlogs geven zij bekendheid aan handhaving. Hierbij worden ze ondersteund door een bekende vlogger. Zo laten ze inwoners en eigen collega’s zien wat handhaving doet. Dit is actueel en passend bij de doelgroep die de gemeente wil bereiken. Een ander voorbeeld is digitaal wijkagent Joaquin Diez Requejo. In de gemeente Roosendaal is hij zeer actief op het gebied van cybersecurity. Hij signaleert wat er online gaande is en geeft bijvoorbeeld bij ouders aan dat het gedrag van hun zoon of dochter niet gepast is op internet. 

CONCLUSIE 

De conclusie vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid is duidelijk: de samenleving is niet alleen meer op straat is. Wanneer een overheid alleen op straat is, mis je een deel van de burgers. De overheid zou daar minder terughoudend in mogen zijn. Er is behoefte aan richtlijnen, best practices en pilots. Het zou goed zijn als het thema opgepakt wordt. 

HOE VERDER? 

Ralph Gesink Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving
Wij zijn hierover in gesprek met het Ministerie van Justitie en Veiligheid en houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Wilt u meer informatie of eens verder doorpraten?  Neem dan contact op met Ralph Gesink via 06 – 21462847 of ralph@veiligheidenhandhaving.nl.