Kijk waar je toegevoegde waarde ligt

Interview met hoofd Vergunningen, Toezicht en Handhaving Michèle van Donge en senior boa Erwin Verkijk. Wat is de succesfactor van handhavingsteam Capelle aan den IJssel?

Onze Ontwikkelscan Handhaving geeft inzicht in de benodig­de vervolgstappen op weg naar een professionele hand­havingsorganisatieHierin geven we gericht inzicht in thema’s als: informatiegestuurd handhaven, samenwerken in de keten, het betrekken van de handhavers, taakvolwassenheid, wijkgericht werken en meer.  Het handhavingsteam van gemeente Capelle aan den IJssel heeft hier al hele mooie stappen in gezet. Tijd voor een gesprek met hoofd Vergunningen, Toezicht en Handhaving Michèle van Donge en senior boa Erwin Verkijk. Hoe laten zij deze thema’s terugkomen in hun team?

Hoe het begon

Michèle: “Het handhavingsteam van gemeente Capelle aan den IJssel startte ongeveer tien jaar geleden met een nieuwe kijk op de werkwijze van de handhavers. Het begon met een pioniersfase waarbij er specifieke taken voor elke boa waren. Pas een aantal jaren later werden de eerste integrale boa’s ingezet. In 2013, vier jaar na de eerste ontwikkelingen, had het team acht medewerkers in dienst. Zij gingen langzaam aan de slag met wijkgericht werken. Dit zorgde voor inzicht in de problematieken van de stad en meer professionaliteit.” Erwin: “Vanaf dat moment was ons team zo goed op de hoogte van wat er in de wijken speelt, dat zij nu steeds goede stappen kunnen zetten. Zo ontwikkelen wij sinds anderhalf jaar de aanpak tegen ondermijning. Bij deze aanpak zoeken we steeds meer naar nieuwe ontwikkelingen en bevoegdheden. Nu, ruim zes jaar later, is het aantal boa’s gegroeid van 8 naar 21 medewerkers (incl. twee senior boa’s, red.) en deze groei zet gestaag door.”

De reden

Waarom het zo goed gaat met het team? Michèle: “Steeds opnieuw denken we met elkaar na over ‘wat is de taak die we hebben en wanneer moeten we ingezet worden?’ Op die manier heeft ons team gezocht naar een goede samenwerking met de politie.” Erwin: “We beseften dat het team juist hun eigen krachten had in onder andere de leefbaarheid van de stad. Het team werd steeds beter in hun taken en werkte daardoor steeds meer samen met de politie. Binnen onze gemeente worden we vrijwel door iedereen als gelijkwaardig gezien aan de politie en dat is te danken aan de professionaliteit van het handhavingsteam en onze groeiende (bestuursrechtelijke) expertise.”

Erwin: “Een andere vraag die we vaak aan elkaar stellen is: ‘Waar heeft de burger nu echt last van?’ ‘De blauwe zone’ oppakken kan altijd, maar het team pakt juist de dingen op waar de burger last van ervaart. Een vorm van vraag en aanbod. Onze handhavers pakken zaken op waarvan de burger aangeeft dat het belangrijk is. Op deze manier is het team veel scherper geworden in hun aanpak. Zaken waar eerst minder over nagedacht werd, zijn nu vanzelfsprekend. Denk aan jeugdoverlast, afval, ondermijning en parkeerproblemen rondom scholen. Op die manier is er gezocht naar een eigen aanpak, niet vanuit strafrecht, maar juist vanuit het bestuursrecht. Michèle: Het team krijgt binnen de beleidsdoelstellingen ruimte. Ze krijgen daardoor ook veel mogelijkheden om hun werk naar eigen inzicht uit te voeren. Ze kunnen buiten de kaders aan de slag en vullen zo het beleid in. Op die manier kan het team daadwerkelijke overlast snel en adequaat aan pakken.” Erwin: “Hier zeggen we vaak ‘laat maar zien: gewoon doen. Je hoeft niet bang te zijn dat we onderuitgaan’. Daar waar ook wij in het begin koudwatervrees hadden, zeggen we nu in principe: natuurlijk kunnen we dat! Dit vertrouwen zorgt voor een compleet andere aanpak en veel grotere successen dan voorheen.”

Michèle: ons team werkt met een 80/20-regeling: 80 procent klantgericht en 20 procent het ultimum remedium. Klantgericht betekent er voor de burger zijn zonder het geven van een boete. Ze worden ‘de goede kant op gedreven’. Ultimum remedium is het straffen met boetes. Maar wat blijkt? De oplossing ligt juist vaak in die 80 procent en dus in het gesprek. Juist het gesprek aangaan met de burger zorgt er heel vaak voor dat je het probleem áchter het probleem ontdekt. Op die manier zoeken we samen makkelijker naar een duurzame oplossing.”

Samengevat

In enkele zinnen vat Michèle samen wat de succesfactor is en wat om die reden goed is mee te geven aan andere gemeenten: “Je moet altijd kijken naar waar je toegevoegde waarde ligt. We worden betaald uit belastinggeld, dus de burger moet het terug kunnen zien. Daarom draait het er ook echt om wat de burger wil. We kunnen onze kop niet in het zand steken. Vertel altijd intern wat je nodig denkt te hebben en wat de dingen zijn waar je als team tegenaan loopt. Zoek mogelijkheden in wat kan en niet naar wat niet kan. Juist daarmee creëer je ruimte. Door schouder aan schouder te staan in het veiligheidsdomein, met ieder zijn eigen bevoegdheden, kun je pas écht veel betekenen.”

Kortom: Vertel als handhavingsteam intern waar je tegen aan loopt, wat je denkt nodig te hebben voor een betere uitvoering van je werk. Leg dit uit en onderbouw met voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. Juist daarmee creëer je ruimte en maak je het werk van de handhavers tastbaar. Op die manier wordt er op de thema’s van de ontwikkelscan, waarmee we dit artikel begonnen, maximaal ingezet en kan de groei naar een professioneel team beginnen.

Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving

Als Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving hebben wij enkele maanden geleden een benchmarkonderzoek en ontwikkelscan uitgevoerd binnen de gemeente Capelle aan den IJssel om samen te kijken naar de benodigde capaciteit binnen team handhaving voor het uitvoeren van het takenpakket. Hierbij is gekeken naar welke verdere groei en ontwikkeling mogelijk is.

Wilt u een objectieve kijk op uw handhavingsteam en weten hoe uw team zich verder kan ontwikkelen? Neem dan contact op met Gert-Jan Schippers.