Jack van Son over team Stadstoezicht Gemeente Tilburg

Interview met Jack van Son over team stadstoezicht gemeente Tilburg. "Vroeger werd het grootste deel van de tijd aan de basistaken besteed (o.a. honden, afval en parkeren), nu is dat ongeveer de helft van de tijd”.

In 2007 werd stadstoezicht in de gemeente Tilburg opgericht. Vijf jaar later besloot men om Stadstoezicht anders in te richten. Onder leiding van Jack van Son en een tweede leidinggevende is een nieuw team opgebouwd. In 2014 is er met een klein, nieuw team gestart en de opvolgende jaren is het team verder gegroeid.

Team stadstoezicht van de gemeente Tilburg heeft sinds die tijd een enorme ontwikkeling doorgemaakt. De grootste uitdaging hierbij was het samenstellen en selecteren van een nieuw team dat past bij de ambities en een positieve bijdrage kan leveren aan de vooraf bepaalde doelstellingen. Het hedendaagse team is een professionele organisatie met 35 boa’s, 4 boa Jeugdtoezichthouders en 3 coördinatoren geleid door Jack als manager. Buiten toezicht en handhaving openbaar gebied, is Stadstoezicht ook verantwoordelijk voor cameratoezicht, DOR-controles (Digitaal Opkopers Register), aanpak hondenbijtincidenten en AFAC (Algemene Fiets Afhandel Centrale).

kwaliteit hoog houden

De kwaliteit van het team wordt hooggehouden doordat medewerkers in principe MBO-3 of hoger geschoold zijn. Bovendien ondergaat elke werknemer een screening. Naast de permanente bijscholing volgen medewerkers aanvullende trainingen over onder andere het onderscheid tussen straf- en bestuursrecht en gedragsherkenning terrorisme. De collega’s die op cameratoezicht werkzaam zijn worden apart geselecteerd en volgen buiten de verplichte opleidingen ook specifieke cameratrainingen. Mede door deze ontwikkelingen werkt het team relatief zelfstandig. De boa’s krijgen de ruimte om zelf keuzes te maken en invloed te hebben op de aanpak. In combinatie met de integrale werkwijze en de focus op ontwikkeling, maakt dit het werk uitdagender voor de boa’s.

Integrale samenwerking

Het team werkt zowel intern als extern integraal samen, wat zorgt voor de verbetering van leefbaarheid en veiligheid binnen de gemeente Tilburg. Het team werkt zo veel mogelijk preventief en pakt signalen op over de volledige breedte van domein 1 en zelfs daarbuiten. Vanuit cameratoezicht is er een directe lijn met politie en de handhavers op straat. Signalen waar de boa zelf niet voor bevoegd is om op te handhaven, worden doorgegeven aan ketenpartners die hier wel mee verder kunnen. De boa’s nemen bijvoorbeeld contact op met het sociale team wanneer er zorgen zijn over personen die ze op straat treffen. Ze schakelen bijvoorbeeld met leerplicht wanneer zij kinderen op straat aantreffen die eigenlijk op school horen te zijn. Wanneer tijdens surveillance of controles blijkt dat sommige zaken niet op orde zijn, schakelen medewerkers direct met de juiste in- of externe ketenpartners. Het team Stadstoezicht van de gemeente Tilburg werkt nauw samen met politie, sociale partners, het veiligheidshuis en jeugdorganisaties.

Jack: “Vroeger werd het grootste deel van de tijd aan de basistaken besteed (o.a. honden, afval en parkeren), nu is dat ongeveer de helft van de tijd”.

Er kan dus gesteld worden dat het team een breed scala aan leefbaarheidsproblematiek oppakt: bijtincidenten, leerplicht, ondermijning, taxi’s (taxi vignetten). Elke taak en elke situatie vraagt een andere aanpak en een aanpak op maat. De boa in Tilburg heeft geen bonnentarget en besluit bij iedere overtreding zelf welke sanctie hij wel of niet oplegt. Daarbij informeert de boa de burger zo goed mogelijk over de regelgeving.

Bodycams en geweldsmiddelen

Net als in veel andere gemeenten maakt Tilburg continu de afweging omtrent het inzetten van bepaalde middelen. Wanneer het bijvoorbeeld gaat om het inzetten van bodycams, staan voor Jack het doel en de noodzaak centraal. Op dit moment is het doel nog niet helder en de noodzaak nog niet duidelijk. Daarom wordt de keuze gemaakt om (nog) niet met dit middel te gaan werken. Het inzetten van middelen heeft niet alleen voordelen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Het gebruik van bodycams kan namelijk onder bepaalde omstandigheden ook tot meer geweld leiden. Daarnaast zorgt de bewapeningsdicussie voor een belangrijke afweging. Het wel of niet inzetten van geweldsbevoegdheid in combinatie met geweldsmiddelen kan van grote invloed zijn op de werkwijze van boa’s. Niet elke boa kan en wil werken met bijvoorbeeld een wapenstok of pepperspray. Het dragen van geweldsmiddelen brengt risico’s en een geheel andere uitstraling met zich mee.

Plezier in je werk is belangrijk

Ondanks de risico’s die komen kijken bij het vak van de boa, staat met plezier naar je werk gaan hoog in het vaandel bij Jack. Een groot gedeelte van je tijd breng je immers door op je werk. Jack stelt dat jezelf blijven ontwikkelen een belangrijk onderdeel is van met plezier naar je werk gaan. Daarom investeert team Stadstoezicht veel in trainingen en opleidingen.

Jack vertelt dat hij trots is op zijn team en de prestaties die zij neerzetten. Volgens Jack is het als teammanager van belang om altijd bereikbaar te zijn voor het team. Het is namelijk belangrijk dat de boa’s weten dat zij gesteund worden, het is en blijft een risicovol vak. Open en transparant management helpt bij het ondersteunen van de boa’s.

Nog twee tips

Tot slot geeft Jack twee belangrijke tips voor het professionaliseren van een handhavingsorganisatie. Hij geeft aan dat het essentieel is om vooraf een heldere doelstelling te formuleren en de weg daar naartoe vast te leggen. Zorg voor een realistische planning. Daarnaast is het belangrijk om de medewerkers mee te nemen in het proces en de veranderingen.

Josje van Woerkum
Dit artikel is geschreven door adviseur Josje van Woerkum.