Verslag M150 leidinggevenden handhaving

Bijeenkomst voor leidinggevenden handhaving. Aan bod kwamen de landelijke ontwikkelingen en de onderwerpen ondermijning en geweldsmiddelen.

Donderdag 26 september 2019 vond alweer de derde bijeenkomst voor leidinggevenden Handhaving van M150 gemeenten plaats. Gert-Jan Schippers (directeur AVH) verzorgde de aftrap, waarna de landelijke ontwikkelingen en de onderwerpen ondermijning en geweldsmiddelen aan bod kwamen.

LANDELIJKE ONTWIKKELINGEN
Een belangrijke ontwikkeling is de oproep van de VNG voor de pilot domeinoverstijgend werken. In eerste instantie is de pilot bedoeld voor gemeenten die knelpunten tussen twee domeinen ervaren (bijvoorbeeld Handhaving op het water). Gemeenten kunnen zich voor deze pilot aanmelden bij de VNG. Daarnaast is er door het Ministerie van Veiligheid en Justitie een werkgroep opgericht die zich gaat verdiepen in de uitbreiding van de bevoegdheden van handhavers op het gebied van verkeersovertredingen (met name bij fietsers en bromfietsers). Ook kwam het onderwerp geweldsmiddelen hier aan bod. Dit lichten we onder het kopje geweldsmiddelen toe.

ONDERMIJNING DOOR MICHÈLE VAN DONGE – GEMEENTE CAPELLE AAN DEN IJSSEL
De gemeente Capelle aan den IJssel is twee jaar geleden begonnen met een beleidsmatige aanpak op ondermijning en het opstarten van een interventieteam. Burgers werden gestimuleerd om meldingen te doen, waarna veel meldingen binnenkwamen. Het team is op zoek gegaan naar een manier om met deze meldingen om te gaan. Het team heeft zich stapje voor stapje ontwikkeld en de rol van team handhaving op ondermijning is duidelijker geworden.

Na de start aan de beleidskant met 15 externe partners, legt gemeente Capelle aan den IJssel nu het accent op het operationele proces met ongeveer 5 externe partners. Team handhaving heeft een grote rol in het operationele proces en houdt zich bezig met:

  • Focus op de top 5 aan zaken die lopen;
  • Breed kijken;
  • Aandacht voor het voorkomen tegenover het ‘zomaar’ sluiten van een pand;
  • Aandacht voor het zorgtraject;
  • Communicatie met burgers;
  • Het incalculeren van risico’s.

In de toekomst hoopt Michèle van Donge het team handhaving nog verder door te ontwikkelen. Hierbij is volgens haar het versterken van de informatiepositie en de primaire processen, het vergroten van de gereedschapskist, het bundelen van de gemeentelijke aanpak in regionaal verband (voorkomen waterbedeffect) en het leren van andere gemeenten noodzakelijk.

WAT HEEFT EEN GEMEENTE NODIG VOOR EEN PROFESSIONELE INZET OP ONDERMIJNING
Bij de ontwikkeling van een gemeente naar een bredere aanpak op ondermijning is het van belang de (primaire) processen te versterken. Daarnaast is het noodzakelijk om vooraf te zorgen dat de inzet van bestuursrecht intern goed opgepakt kan worden. Hierbij is borging van deze processen noodzakelijk.

Het handhavingsteam zelf moet worden voorbereid. Het is hierbij van belang dat het team een bredere kijk ontwikkelt. Er moet veilig en voorzichtig gewerkt worden. Soms is het beter om op tijd een stapje terug te zetten om zo de situatie te de-escaleren en de veiligheid van de boa te garanderen.  De boa moet goed op de hoogte zijn van de beschikbare bevoegdheden en wanneer deze mogen worden ingezet.

GEWELDSMIDDELEN DOOR EVERT VAN DE POL (ADVISEUR AVH)
Tijdens het landelijke G40 overleg in april is het onderwerp geweldsmiddelen besproken. Dit was naar aanleiding van de bespreking van een conceptbrief in het G40 burgemeesters overleg. In de bespreking kwam de behoefte aan een inventarisatie naar voren. Met name over de huidige stand van zaken omtrent beschikbaarheid en gebruik van geweldsmiddelen, en welke onderbouwing daarvoor gebruikt wordt. De G40 gemeenten hebben AVH de opdracht gegeven dit onderzoek uit te voeren. De doelstelling van de inventarisatie is om inzichtelijk te maken wat de huidige stand van zaken is binnen de G40 gemeenten. Welke argumenten gebruikt men in de discussie met het openbaar ministerie/direct toezichthouder over de toekenning van geweldsmiddelen bij handhavers in domein 1. Tijdens de bijeenkomst met M150 gemeenten zijn eerste beelden uit de uitkomsten van deze inventarisatie gedeeld. De rapportage zullen we aankomende periode opleverende.

Reacties publiek
Tijdens de bijeenkomst bleek dat nog niet voor iedere gemeente duidelijk is wat een RTGB-bevoegdheid precies inhoudt en wat het belang is. Kort gezegd is deze bevoegdheid van belang om bescherming te bieden aan medewerkers. Wanneer de RTGB-bevoegdheid is toegekend zijn de medewerkers bij een incident juridisch geborgd. Daarnaast is de bevoegdheid van belang om bij een aanhouding de verdachte vast te mogen houden. Een mooie bijkomstigheid is dat wanneer de RTGB-bevoegdheid is toegekend,  de boa’s jaarlijks extern een schriftelijk en fysiek examen moeten afleggen. Bij het niet behalen van het totale examen zijn de boa’s het volgend kalenderjaar niet bevoegd om geweld te mogen gebruiken (herexamen is wel mogelijk). Zo worden ze jaarlijks herinnerd aan wat de bevoegdheden zijn en wat de juiste manier van handelen is. Daarnaast zorgt deze herhaling voor zelfvertrouwen over hoe te kunnen en mogen handelen. Het is daarbij niet zozeer van belang dat een handhavingsteam ook over geweldsmiddelen beschikt, maar vooral over de geweldsbevoegdheid.

Na de presentatie is een viertal stellingen over geweldsmiddelen doorgenomen, waarna het tijd was voor een korte terugkoppeling en een afsluitend drankje.

Hebben wij met deze samenvatting uw interesse gewekt? Schroom dan niet om u alvast aan te melden voor de volgende bijeenkomst op donderdagmiddag 12 december 2019 via info@veiligheidenhandhaving.nl. Tussentijds kunt u ons natuurlijk altijd benaderen voor advies!