Mensenhandel: de gemeente aan zet

Op dinsdag 12 november was een themabijeenkomst over de gemeentelijke aanpak van mensenhandel. In dit artikel een verslag en praktische tips om mensenhandel in uw gemeente aan te pakken.

Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving (AVH) organiseerde op dinsdag 12 november een themabijeenkomst over de gemeentelijke aanpak van mensenhandel. Een actueel maatschappelijk onderwerp, waarbij de gemeente een belangrijke regierol te vervullen heeft. Hoe pak je dat aan als gemeente? Waar begin je? Tijdens deze bijeenkomst is veel kennis uitgewisseld en zijn praktijkervaringen met elkaar gedeeld.

Gebiedsgebonden diversiteit aan problematiek

Tijdens de uitgebreide voorstelronde deelden de aanwezigen hun ervaringen en inzichten. Wat opviel was de diversiteit in geschetste problematiek. In gemeenten met veel tuin- en landbouw ging de aandacht veelal uit naar arbeidsmigranten, terwijl in stedelijk gebied meer aandacht was voor seksuele- en criminele uitbuiting. Kortom, mensenhandel kent verschillende vormen en vraagt om een gerichte aanpak.

Informatiepositie gemeenten

Om een goed beeld te krijgen van de lokale problematiek is een gedegen informatiepositie van een gemeente cruciaal. Veel aanwezigen gaven aan dat het nog lastig is om goed zicht te krijgen op de lokale problematiek. Het vergt goede regievoering en een stevig netwerk om de juiste informatie “naar binnen” te halen. En wie is daarvoor verantwoordelijk: de afdeling Veiligheid of Zorg? Veel gemeenten worstelen met de invulling van de regierol.

Uitdagingen voor 2022

Lotte Niederer, ketenregisseur mensenhandel Oost-Brabant, nam de aanwezigen mee naar de uitdagingen voor 2022. Iedere gemeente moet namelijk in 2022 voldoen aan het Basisniveau Bestuurlijke Aanpak Mensenhandel. Concreet betekent dit: het werken aan actieve signalering, het hebben van vastgesteld beleid en het in huis hebben van een ‘dedicated’ aandachtsfunctionaris mensenhandel. Iemand die fungeert als aanspreekpunt, dossierhouder en regievoerder.

Lotte ervaart dat gemeenten moeite hebben om de regiefunctie in te vullen en actief op te pakken. Haar advies: intergemeentelijke samenwerking. Trek samen op, want samen kom je verder. De VNG, CoMensha en het RIEC (allen vertegenwoordigd tijdens de bijeenkomst) zijn er om gemeenten te ondersteunen. Vanuit de VNG werd aangegeven dat er begin 2020 handvatten voor gemeenten worden opgeleverd; een soort checklist/route om inzicht te geven in het “wat, waarom, hoe en met wie”.

Gert-Jan Schippers, directeur AVH, vraagt ook aandacht voor cultuur. Hoe creëer je met elkaar een cultuur waarin je veilig informatie kan/mag en wil delen? Natuurlijk is de AVG er niet voor niets, maar zoek met elkaar wel naar de mogelijkheden en zoek daarin de grenzen op als het moet. Investeer ook aan de organisatiekant. AVH helpt gemeenten om in beweging te komen en afdelingen/ketenpartners mee te krijgen in de aanpak.

Doen!

Tot slot werd benadrukt: wacht niet tot 2022. Wacht niet op een perfect beschreven beleidsplan en wacht niet tot de juiste ‘toolkits’ beschikbaar zijn. Maar vooral: doen! Mensenhandel is een schrijnend thema en manifesteert zich op lokaal niveau. Ook al zijn de eerste stappen nog klein, begin met de lokale aanpak en neem de verantwoordelijkheid en eigenaarschap voor dit belangrijke thema.

Marcel van Dijk_Adviesbureau voor Veiligheid en HandhavingDit artikel is geschreven door adviseur Marcel van Dijk. Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Neem gerust contact met Marcel op. Lees ook het artikel: ‘Hoe pakt uw gemeente mensenhandel aan? Vijf stappen naar een effectieve aanpak’.