Vergunningplicht tegen ondermijning

De uitspraak begin maart door de Raad van State laat zien dat de vergunningplicht mogelijk is in de strijd tegen ondermijning. Er is alleen wel een adequate onderbouwing door de burgemeester nodig. We benoemen de belangrijkste punten.
2 juni 2021

In 2017 voerde gemeente Tilburg een vergunningplicht in voor de autoverhuurbranche. De invoering was mede geïnitieerd en aangejaagd door Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland. Reden was de kwetsbaarheid van de branche voor ondermijning. Er bleek misbruik bij zowel verhuurders als huurders: bewust en onbewust. De invoering van de vergunningplicht had een positief effect. Een groot deel van de autoverhuurbedrijven trok zich terug. Er komen nu vanuit de politie geen signalen meer dat er zich nog problemen voordoen.

Uitspraak Raad van State

Toch kwam er een kink in de kabel. In maart 2021 deed de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak in een hoger beroep van een autoverhuurbedrijf uit Tilburg. Dit bedrijf exploiteerde zonder vergunning en had een dwangsom door de gemeente opgelegd gekregen. Het hoger beroep werd door de Raad van State gegrond verklaard. Hierbij kwam ook de vergunningplicht zelf ter discussie.

Relevant voor alle gemeenten

De uitspraak is niet alleen voor Tilburg en omgeving relevant maar voor gemeenten in heel Nederland. Wat kunnen we leren voor toekomstige vergunningstrajecten (shishalounges, verhuureigenaren of makelaars)?

De uitspraak laat zien dat de vergunningplicht mogelijk is, maar dat er wel een adequate onderbouwing door de burgemeester nodig is. Hierin moet staan dat de vergunningplicht een gerechtvaardigde beperking is. De gemeente moet uitleggen dat het doelmatig en niet discriminerend is en er geen andere beperkende maatregelen zijn om het doel te bereiken. De belangrijkste punten voor de onderbouwing van de vergunningplicht die in de uitspraak naar voren zijn gekomen benoemen we hieronder.

Belangrijke punten voor onderbouwing van de vergunningplicht tegen ondermijning

De kwetsbaarheid van het aangewezen gebied of de aangewezen branche
  • Omschrijf waarom de openbare orde en/of de leefbaarheid onder druk staat
  • Maak een algemene beschrijving of analyse van een bepaald gebied
De mate waarin de vergunningplicht geschikt is om de problematiek aan te pakken
  • Beschrijf welk doel met de introductie van de vergunningplicht wordt bereikt
  • Laat zien hoe de vergunningplicht aan de oplossing bijdraagt
  • Zijn er ook andere opties bekeken/uitgevoerd die minder ingrijpend zijn?
De vraag of in het aangewezen gebied of branche malafide bedrijven zijn gevestigd

Met andere woorden: is het gebied of de branche ‘crimineel besmet’ (lees: dat een deel van de bedrijven gelinkt kan worden aan een malafide ondernemersklimaat).

  • Omschrijf waar dat uit blijkt (is er bijvoorbeeld informatie beschikbaar waaruit blijkt dat een belangrijk deel van de in het gebied gevestigde bedrijven wordt bestuurd of geëxploiteerd door personen met antecedenten? Of waaruit blijkt dat bedrijven in relatie tot strafbare feiten voorkomen in mutaties of onderzoeken van de politie?)
De ervaringen van buurtbewoners of inwoners van de gemeente
  • Beschrijf de signalen die de gemeente van hen ontvangt over de bedrijven of het aangewezen gebied. Klagen zij bijvoorbeeld over de slechte leefbaarheid in het algemeen of als gevolg van bepaalde bedrijven in het bijzonder?
Het type bedrijven dat in het aangewezen gebied of in de branche aanwezig zijn
  • Zijn het bedrijven die ondermijningsgevoelig zijn?
Een bredere aanpak van een bepaald gebied of een bepaalde branche
  • Ga na of de vergunningplicht is ingebed in een bredere aanpak van een bepaalde branche, wijk of gebied
  • Worden er ook andere maatregelen ingezet?
  • Laat zien dat de vergunningplicht goed aansluit bij het doel van deze bredere aanpak en de daarvoor genomen maatregelen

Naast bovengenoemde punten staan er in de handreiking APV en ondermijning van de VNG nog meer tips voor de invoering van een vergunningplicht en diverse voorbeelden daarvan.

Vragen?

Lukas Verbiesen Veiligheid en HandhavingDit artikel vergunningplicht tegen ondermijning is geschreven door Lukas Verbiesen. Hij is werkzaam als adviseur en heeft onder andere ondermijning als specialisme in zijn portefeuille. Lukas denkt graag met u mee over ondermijning of over andere thema’s op het gebied van veiligheid en handhaving. Neem gerust contact op via 06-15246476 of lukas@veiligheidenhandhaving.nl

 

Dit artikel is deels gebaseerd op een blog van Pels Rijcken. Klik hier om het blog te lezen.