De terugkeer van de wielklem?!

We zien de laatste tijd dat de wielklem als handhavingsinstrument in opkomst is. Dit artikel gaat in op deze ontwikkeling en onze visie hierop.

Wie kent hem niet? De wielklem. Misschien wel het bekendst van het tv-programma Wielklem & Co. In het verleden was de inzet van de wielklem bij parkeerexcessen in een aantal gemeenten heel normaal. De laatste jaren is de wielklem eigenlijk volledig uit het straatbeeld verdwenen. Op de geparkeerde caravans op de oprit of openbare weg na. Toch zien we de laatste tijd dat de wielklem als handhavingsinstrument weer in opkomst is. Zo hebben we voor de gemeente Zaanstad een businesscase opgesteld voor de (her)introductie van de wielklem. In dit artikel neem ik u mee in de achterliggende redenen hiervoor.

Wat is de aanleiding?

Veel gemeenten hebben een betaald parkeergebied in de openbare ruimte (fiscaal parkeren). Als er niet voldaan wordt aan de betalingsplicht kan een naheffing uitgeschreven worden. Deze naheffing werkt in de meeste gevallen prima om het betaalgedrag van burgers positief te beïnvloeden. Er is alleen een categorie gebruikers voor wie deze naheffing onvoldoende effect heeft. In veel gevallen gaat het hierbij om gebruikers met een buitenlands kenteken. Om een naheffingsaanslag daadwerkelijk te kunnen innen, moet de gemeente inzicht hebben in de eigenaarsgegevens van het voertuig. Voor Nederlandse voertuigen is dit zonder problemen mogelijk, maar voor buitenlandse kentekens is door verandering in Europese regels hier een probleem ontstaan. Waar landen voorheen nog adresgegevens verstrekten, is door de Europese Unie bepaald dat het uitwisselen van adresgegevens op fiscale gronden niet meer mag. Wel op basis van strafrecht.

Het innen van fiscale naheffingsaanslagen op buitenlandse kentekens is door veranderde Europese wetgeving onmogelijk geworden.

Concreet betekent dit dat als een buitenlands voertuig een naheffing krijgt, deze nooit geïnd kan worden. Dit creëert een rechtsongelijkheid tussen Nederlandse en buitenlandse voertuigen. Zeker in gemeenten met veel toerisme of seizoensarbeid leidt dit tot problemen.

Waarom de (her)introductie van de wielklem? 

Om deze rechtsongelijkheid aan te pakken is een ander middel nodig om wanbetalers te dwingen tot betaling. Een effectieve manier is het inzetten van de wielklem. Voertuigen die te boek staan als wanbetalers worden gedwongen om hun schuld te voldoen. De inzet van de wielklem moet wel altijd gepaard gaan met de mogelijkheid om een voertuig na een bepaalde periode weg te slepen. Doelstelling is namelijk om de parkeerplek zo snel mogelijk weer beschikbaar te maken voor burgers die wel aan hun betalingsplicht voldoen.

De wielklem is een effectief middel om wanbetalers te dwingen om hun schuld te voldoen.

Het is niet toegestaan om de wielklem alleen toe te passen op buitenlandse kentekens, dan zou er sprake zijn van discriminatie. Daarom wordt dit gekoppeld aan wanbetalers. Gebruikers die al meerdere naheffingsaanslagen open hebben staan komen in aanmerking voor een wielklem.

De financiële kant

Om te kunnen bepalen of de inzet van de wielklem interessant is, heeft Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving (AVH) voor de gemeente Zaanstad een businesscase opgesteld. Naast de kosten van de wielklemmen zelf, moet ook rekening gehouden worden met de personele inzet van het aanbrengen, verwijderen en de eventuele wegsleep. Ook zijn er kosten verbonden aan de implementatie en het aanpassen van verordeningen. Aan de andere kant levert het inzetten van de wielklem een extra inkomstenstroom op. Naheffingen én de gemaakte kosten kunnen in rekening gebracht worden.

Op basis van het aantal verwachte geplaatste wielklemmen leidde dit in Zaanstad tot een positieve businesscase en gaat de gemeente vanaf 2020 starten met het gebruik van de wielklem.

Is de wielklem voor uw gemeente een optie?

Om te bepalen of de wielklem ook voor uw gemeente interessant kan zijn moet er een businesscase opgesteld worden. Op basis van de verwachte aantallen en de stappen voor implementatie kan gekeken worden of dit het geval is. Zo kunt u de rechtsongelijkheid in uw gemeente opheffen en ook de ontbrekende inkomsten van naheffingen alsnog innen. Heeft u interesse in een dergelijke businesscase? Als AVH ondersteunen wij u hier graag in. Hier vindt u onze contactgegevens voor een vrijblijvende afspraak of meer informatie.
Gert-Jan Schippers
Dit artikel is geschreven door Gert-Jan Schippers.