Het handhavingsuitvoeringsplan: ‘Schakelen van boa tot burgemeester’

Een HUP geeft inzicht in de visie, werkwijze en prioriteiten van het team handhaving openbare ruimte. In dit artikel schetsen we stap voor stap hoe een HUP tot stand komt en hoe we dat in Velsen hebben aangepakt.
22 september 2021

Gemeente Velsen heeft Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving gevraagd om een handhavingsuitvoeringsplan (afgekort HUP) op te stellen. Een HUP geeft inzicht in de visie, werkwijze en prioriteiten van het team handhaving openbare ruimte. In dit artikel schetsen we stap voor stap hoe een HUP tot stand komt en hoe we dat in Velsen hebben aangepakt.

Gemeente Velsen in het kortlogo gemeente Velsen

De grensgemeente Velsen telt meer dan 67.000 inwoners en heeft zeven woonkernen, waarvan IJmuiden de grootste is. Als middelgrote gemeente hebben ze te maken met uitdagende klussen op het gebied van levendige havens, industrie (Tata), recreatie, veiligheid en verkeer, diverse grote evenementen en uiteenlopende bevolkingsgroepen.

Wat is een handhavingsuitvoeringsplan (HUP)?

Het HUP is het jaarprogramma en heeft als doel richting te geven aan de inzet van de handhavers openbare ruimte. In het HUP wordt het beleid vertaald naar concrete doelstellingen voor het betreffende jaar. Door een gezamenlijk beeld te hebben van de prioriteiten, werkwijze en beoogde resultaten kan het team gerichter keuzes maken over de inzet. Door het vertalen van jaardoelen naar operationele opdrachten ontstaat er niet alleen meer helderheid voor het team zelf maar ook voor interne en externe partners. Onze ervaring is dat dit de effectiviteit, kwaliteit en samenwerking bevordert. Wij stellen vanuit AVH een HUP op bedoeld voor de dagelijkse operatie en streven naar een bondig en werkbaar document. Zo hebben we aandacht voor werkbare indicatoren en denken we mee over een goede vastlegging van resultaten.

Hieronder gaan we stap voor stap in op het opstellen van een handhavingsuitvoeringsplan. Dit is een algemene weergave. Per traject kunnen verschillen ontstaan.

Stap 1: Beeldvorming

Om een gedragen handhavingsuitvoeringsplan op te stellen is het belangrijk om vooraf in gesprek te gaan met alle betrokken. Informatie is vaak versnipperd aanwezig. Het is belangrijk om alle beelden op te halen om zo tot een complete analyse te komen.

Zowel ambtelijk als bestuurlijk is het noodzakelijk om beelden op te halen over de visie en werkwijze die men voor ogen heeft. Dit kan in de vorm van interviews. Als blijkt dat er onvoldoende beeld is van de visie en werkwijze helpen we om deze scherp te krijgen. In Velsen is onze adviseur ook een aantal keer mee geweest met de boa’s om zo een beeld te krijgen van de situatie op straat.

Stap 2: Prioritering

Als de visie en werkwijze goed zijn afgestemd en op een lijn liggen is het belangrijk om de prioriteiten te bepalen. Prioriteiten kunnen worden bepaald aan de hand van beschikbare informatie over leefbaarheidsproblematiek, risicoanalyse en politieke keuzes. Deze informatie wordt opgehaald in de eerste fase. Bij het bepalen van prioriteiten kijken we ook hoe er ruimte gelaten kan worden voor onverwachte ontwikkelingen die de aandacht van handhaving vragen.

Op basis van de opgehaalde informatie van de betrokken interne en externe ketenpartners maken we een overzicht van de wensen en eisen. Dit vertalen we vervolgens naar prioriteiten. Deze prioriteiten worden uiteindelijk door het college bepaald en niet door de interne of externe ketenpartners.

Stap 3: Handhavingsstrategie

Naast het bepalen van de prioriteiten en andere handhavingstaken is het belangrijk om samen te kijken naar de uitvoering van de handhaving in de openbare ruimte. Wordt er bij bepaalde overtredingen meteen handhavend opgetreden of gaan boa’s eerst in gesprek? Als een gemeente een handhavingsmatrix met de politie heeft opgesteld, wordt dit als basis hiervoor gebruikt.

Stap 4: Opstellen HUP

Nu kunnen we het HUP opstellen. Een goed HUP is bondig en zorgt ervoor dat taken en prioriteiten worden uitgevoerd in de dagelijkse praktijk. Waarbij er ook ruimte is voor de zaken die spontaan op komen. Het is belangrijk dat het team goed is meegenomen in de werkwijze en weet hoe en waar men informatie moet vastleggen. Het team moet zich kunnen vinden in het plan. Ook worden er afspraken gemaakt over interne en externe voortgangsrapportages.

Als het concept is opgesteld leggen we het voor aan betrokken sleutelfiguren, zoals het afdelingshoofd en de verantwoordelijk bestuurder(s).

Stap 5: Vaststellen HUP

Er kan een definitieve versie worden voorgelegd aan het college. Het HUP is een uitvoeringskader en daarmee een collegebevoegdheid. Als de uitvoering van het HUP vraagt om extra middelen kan het ook worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Het handhavingsbeleid en daarmee de kaders zijn een bevoegdheid van de gemeenteraad. Welke bestuurlijke stappen precies moeten worden genomen kan per traject verschillen.

Het HUP in Velsen

In de gemeente Velsen is op het moment van schrijven het HUP aangenomen door het college. De manager fysieke leefomgeving Francoise Aring vertelt hierover:

‘’Daphne heeft een goed en werkbaar handhavingsuitvoeringsplan opgesteld. Ze is in staat geweest iedereen hierbij te betrekken en om te schakelen van boa tot burgemeester.’’

Binnenkort wordt het HUP Velsen voorgelegd aan de gemeenteraad. Er is een korte presentatie om het beeld te schetsen waar het team handhaving openbare ruimte vandaan komt. Op deze manier nemen we de gemeenteraad mee in de ontwikkelingen van het team.

Aan de hand van het HUP gaat het team wijkgericht en informatiegestuurd aan de slag. Taken worden aan de hand van een briefing uitgezet en het team wordt gecoacht op het vastleggen van informatie. De handhavingsregisseur is verantwoordelijk voor het verwerken van deze informatie. Op deze manier ontstaat er een cyclus waarin het bestuur op de hoogte gehouden wordt van de voortgang.

Daphne Snijders Adviesbureau voor Veiligheid en HandhavingBent u enthousiast geworden en wilt u ook een handhavingsuitvoeringsplan voor uw organisatie of heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Neemt u dan gerust contact op met onze adviseur Daphne Snijders.