Het hoofdlijnenakkoord: Geen aandacht en gelden voor de boa’s als het gaat om leefbaarheid en veiligheid.

Het Hoofdlijnenakkoord 2024-2028 van PVV, VVD, NSC en BBB is inmiddels twee weken geleden gesloten. De titel Hoop, Lef en Trots is de titel die dit akkoord heeft meegekregen. Het eerste woord van het akkoord is meteen een intrigerend woord. Als we in de Dikke van Dale zoeken naar het woord ‘hoop’ dan komen er drie betekenissen naar voren: ‘hoop’ als een ongeordende stapel, ‘hoop’ als een wens en ‘hoop’ als graag willen. Het akkoord lezend komt het woordje hoop eigenlijk alleen maar terug in één zin: ‘een kabinet dat hoop geeft’. We gaan er vanuit dat bedoeld wordt dat dit kabinet met dit akkoord de samenleving een verlangen geeft naar houvast en het bieden van steun. Laten we hopen dat dit ook gaat lukken.

 

Wat vinden wij van het regeerakkoord?Op de eerste pagina van het akkoord lezen we dat veiligheid voor het gezin – in de eigen buurt – voor alle Nederlanders belangrijk is en dat er een concrete stap wordt gezet om Nederlanders veilig te houden door een stevige aanpak van criminaliteit en terreur. Deze stevige aanpak wordt verder verwoord in het punt Nationale Veiligheid en het punt Internationale Veiligheid. Omdat dit stuk gaat over veiligheid in de eigen buurt zullen we inzoomen op het punt Nationale Veiligheid.

 

Nationale Veiligheid

In de inleiding van dit hoofdstuk worden de mensen en diensten die altijd klaar staan om Nederland veilig te houden bedankt en spreekt men de steun hiervoor uit, zodat zij veilig en met voldoende mensen en middelen dit essentiële werk kunnen blijven doen. Vervolgens wordt benoemd dat dit werk niet af is en worden de prioriteiten benoemd. Naast ondermijning, verhoging van verschillende strafmaten, digitale veiligheid en nog tal van andere (praktische) onderwerpen wil men de slagkracht van politie, justitie en veiligheidsdiensten vergroten. Meer politie en politieposten in wijken, evenals een versterkte recherche, gaan zorgen voor zichtbare aanwezigheid en dus verbeterde veiligheid. Wijkagenten krijgen meer tijd om in hun wijken door te brengen, wat de lokale veiligheid ten goede komt. Mooi en goed dat er weer meer aandacht komt voor een maatschappelijk geïntegreerde politie, het gebiedsgebonden politiewerk is de laatste jaren erg uitgehold en kan een impuls gebruiken. Er wordt oplopend structureel € 300 miljoen per jaar vrijgemaakt om de nationale veiligheid te versterken.

 

Wat wordt gemist en is erg belangrijk voor de veiligheid in de eigen buurt

Naast de politie zijn er veel verschillende organisaties die zich bezighouden op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. In de prioriteiten zien we deze andere organisaties eigenlijk niet terugkomen. De verantwoordelijkheid hiervan ligt op lokaal niveau echter wel bij de gemeenten. Gemeenten voeren veel taken uit op het gebied van de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid. De afgelopen decennia zijn deze taken alleen maar toegenomen. Gemeenten zijn daarnaast ook de eerste overheid, de over­heid waartoe inwoners zich als eerste wenden. In de prioriteiten van het akkoord over nationale veiligheid worden de gemeenten niet genoemd: een gemiste kans! Het is natuurlijk een hoofdlijnenakkoord en de verdere uitwerking richting een regeerakkoord moet nog plaatsvinden, maar de gemeenten als (eerste) overheid zijn noodzakelijk voor de veiligheid in eigen buurt.

 

De gemeente is verantwoordelijk voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurten. Om dit te waarborgen bedient de gemeente zich o.a. van de onder haar gezag staande politie. Door verschillende oorzaken, zowel maatschappelijk als politiek, is de capaciteit van de politie in de wijken en buurten ernstig onder druk komen te staan. Naast de politie zetten gemeenten daarom ook steeds vaker boa’s in. Ook de werkzaamheden van de boa’s zijn het afgelopen decennium sterk toegenomen. Veel taken die nu door boa’s uitgevoerd worden werden in het verleden door de politie uitgevoerd. Boa’s en politie werken samen in de wijken en buurten om deze veilig en leefbaar te houden, waarbij de politie zich meer richt op de veiligheid en de boa’s zich meer richten op de leefbaarheid. Daar waar de leefbaarheid in een buurt onder druk komt te staan neemt de onveiligheid en het onveiligheidsgevoel vaak toe. Als het gaat over het versterken van de veiligheid in de eigen buurt zal de prioriteit dus niet alleen bij de politie moeten komen liggen, maar ook bij de boa’s en de handhavingsteams bij gemeenten.

 

Wat is nodig voor de veiligheid in de eigen buurt?

Het toezicht en handhaven in de publieke ruimte zal door de politie en boa’s in afstemming én met elkaar gedaan moeten worden. De politie in de wijk is hierbij sterk verankerd in de politieorganisatie en onmisbaar voor de taakuitvoering van de politie. De boa in de wijk is sterk verankerd in de gemeentelijke organisatie en onmisbaar voor de taakuitvoering van diverse gemeentelijke diensten. De kracht van de politie en boa’s met elkaar dient benut te worden. Door de gemeente en politie juist ook op operationeel en tactisch niveau met elkaar te verbinden ontstaat er in de Nederlandse buurten slagkracht. De 5 schakels (proactie, preventie, preparatie, repressie en nazorg) van de veiligheidsketen worden door het versterken van de samenwerking met elkaar verbonden.

 

Voor het versterken van de nationale veiligheid wordt extra geld vrijgemaakt, dus ook om de veiligheid in eigen buurt te versterken. Deze extra gelden dienen dan niet alleen vrijgemaakt te worden voor meer politie in de wijk, maar juist ook voor de boa’s in gemeenten die samen met de politie de buurten veilig en leefbaar houden. De extra gelden moeten ook naar de randvoorwaarden die nodig zijn voor deze samenwerking, zoals het gebruik van dezelfde systemen tegen versnippering van informatie en meer gelijkwaardige (gewelds)bevoegdheden om beter samen te werken vanuit de eigen taakstelling. Dit vraagt wel om lef, maar is echt hard nodig.

 

De beoogd minister-president Dick Schoof is reeds gepresenteerd en ergens in de komende weken zullen de ministers gepresenteerd worden. Wie de nieuwe minister van het ministerie van Justitie en Veiligheid ook wordt, wij wensen de nieuwe minister veel wijsheid toe. Wij zijn trots op alle boa’s die in onze buurten werken en roepen dan ook op om de gemeenten en de boa’s de aandacht te geven die ze verdienen. In dit stuk is alleen ingezoomd op welke kans er ligt om de veiligheid in de eigen buurt te versterken. Voor wat het volledige akkoord betekend voor gemeenten verwijzen wij graag naar de eerste reactie van de Vereniging Nederlandse Gemeenten.

 

Door Jaco Huisman 06-03-2024